Hoe maak je een goed reflectieverslag?

Bijna iedereen moet tijdens zijn of haar praktijkgerichte opleiding wel een reflectieverslag maken. In een reflectieverslag kijk je terug op een situatie of gebeurtenis met als doel daar iets van te leren. Wanneer je het gevoel hebt dat het schrijven van een reflectieverslag voor jou echt een ‘moetje’ is, dan ben je zeker niet de enige. Maar wanneer je vasthoudt aan een duidelijke structuur dan valt het eigenlijk hartstikke mee en is het nog leerzaam ook!

De meest gebruikte structuur bij het schrijven van een reflectieverslag is de zogenaamde STARR-methode. Deze methode is ontstaan in het HR-vakgebied en is daarom erg taakgericht en weinig emotioneel van karakter. Dat taakgerichte karakter maakt de methode lekker praktisch. Hieronder werken we alle stappen van de STARR-methode voor je uit. Wanneer je deze stappen volgt en toepast op jouw context, dan is je reflectieverslag binnen no-time af!

Stap 1: de Situatie

Voor een goed reflectieverslag is dit misschien wel de belangrijkste stap: het omschrijven van een situatie. Je dient hier de situatie zo concreet mogelijk te maken. Dus een situatie is niet ‘mijn afstudeerproject’, maar bijvoorbeeld wel ‘de eindpresentatie van mijn afstudeerproject’.

Het gaat hier om de beschrijving van een concrete gebeurtenis. Een concrete gebeurtenis kan je afbakenen op tijd en locatie, bijvoorbeeld ‘de vergadering op het hoofdkantoor op 3 oktober’. Tijdens deze concrete gebeurtenis ging er iets heel goed of juist helemaal niet, liet je heel duidelijk een bepaalde competentie zien of juist helemaal niet of de gebeurtenis was voor jou om een andere reden heel belangrijk. Denk dus goed na welke gebeurtenis je kiest om op te reflecteren!

Bij de beschrijving van de situatie moet je in ieder geval een antwoord geven op de volgende vragen:

Wat was de gebeurtenis?

Waar en wanneer was de gebeurtenis?

Wie waren erbij betrokken?

Wat gebeurde er precies?

Bij het beantwoorden van deze vragen is het goed om zo veel mogelijk aandacht te hebben voor detail. Het is belangrijk dat de lezer van jouw reflectieverslag zich de situatie gemakkelijk voor zich kan zien.

Stap 2: de Taak

Wanneer je de situatie helder hebt omschreven, ga je in de volgende stap jouw taak of rol in die situatie omschrijven. Belangrijk daarbij is ook dat je aangeeft welk doel je bij die taak had. Met andere woorden, waarom had of deed jij die taak? Bij de beschrijving van de taak moet je in ieder geval een antwoord geven op de volgende vragen:Wat was jouw rol?

Wat was de rol van anderen?

Wat werd er van je verwacht en door wie?

Wat verwachtte je van jezelf?

Wat was het einddoel?

Stap 3: de Actie

Van de taak is het een klein stapje naar de actie: wat is het dat je concreet deed? Hier gaat het dus om een beschrijving van jouw gedrag. Omschrijf jouw gedrag zoals een film of een verhaal in een boek, zodat de lezer zich gemakkelijk jouw gedrag voor kan stellen. Hoe gedetailleerder, hoe beter! Er zijn verschillende manieren waarop je dat kunt doen. Zo kan je bijvoorbeeld alle acties en reacties registreren op een tijdlijn (bijvoorbeeld: ‘9.00 u start teamvergadering, 9.30 u presentatie van mijn afstudeerproject, 9.45 u vragen op mijn presentatie door teamleden, etc.’). Ook kan je deze stap opschrijven in de vorm van een dialoog (bijvoorbeeld: ‘Teamleider: waarom heb je alleen A-klanten meegenomen in je onderzoek?, Ik: ik heb het onderzoek afgebakend op de groep waar het grootste deel van jullie omzet vandaan komt, Teamleider: gaan we daardoor geen kansen missen?, etc. ‘). Zorg dat deze gedragsbeschrijving in ieder geval antwoord geeft op de volgende vragen:

Wat was het dat je deed?

Wat was het dat je zei?

Hoe werd daarop gereageerd door anderen?

Wat deed of zei jij vervolgens?

Stap 4: het Resultaat

Waar je in stap 3 jouw gedrag omschrijft als een film of een verhaal in een boek, laat je in deze stap het einde van die film of dat boek zien. En waar het bij de voorgaande stappen goed is om veel detail toe te voegen, kan je het in deze stap kort en bondig houden. Zorg dat je beschrijving van het resultaat antwoord geeft op de volgende vragen:

Hoe is de situatie afgelopen?

Wat heeft jouw gedrag opgeleverd?

Wat is nu de stand van zaken?

Stap 5: de Reflectie

De laatste stap van de STARR-methode is de daadwerkelijke reflectie. In deze stap maak je duidelijk hoe jij op de situatie terugkijkt en vooral wat je ervan hebt geleerd. Vooral dat leereffect is belangrijk (dat is uiteindelijk waarom je de reflectie doet!), dus zorg dat dat goed naar voren komt in je verslag. Je zal hier dus echt wat meer de diepte in moeten dan ‘Dat zal ik de volgende keer anders doen’.

Beter is zoiets als: ‘Ik heb geleerd dat ik in een presentatie altijd moet starten bij het vertrekpunt van het project. Wanneer je begint met het delen van de eindresultaten, voelen de mensen die minder in het project zitten zich wellicht bedolven onder een berg informatie. Daardoor ontstonden tijdens mijn presentatie veel vragen, die ik eigenlijk had kunnen tackelen als ik iedereen in het begin beter had meegenomen in het waarom achter mijn project. Eventueel had ik dat ook kunnen doen door aan het begin een korte animatiefilm over mijn project te tonen. Voor een volgende presentatie ga ik een korte animatie over mijn project maken zodat iedereen gemakkelijk kan worden meegenomen in wat het is dat ik voor de organisatie aan het doen ben en waarom. Ik ga daarvoor de hulp vragen van Sophie die al ervaring heeft in het maken van korte animaties over projecten’.

In deze reflectiefase geef je in ieder geval antwoord op de volgende vragen:

  • Hoe kijk je terug op jouw gedrag?
  • Wat ging goed? Wat kon beter?
  • Ben je tevreden met het resultaat?
  • Zijn anderen tevreden met het resultaat?
  • Wat zou je een volgende keer anders doen? Wat heb je daarvoor nodig?

Als het goed is heb je jouw reflectieverslag nu af! Simpel als dat. Loop je toch ergens tegenaan of heb je ergens anders onze hulp bij nodig? Wij van Topscriptie helpen je graag!

Topscriptie heeft al ruim 5.110 studenten geholpen aan een Topscriptie!

Helpen wij jou ook aan een TopScriptie? Neem contact met ons op!

Professionele hulp bij je scriptie

Een intakegesprek is altijd geheel vrijblijvend, we geven je graag meer persoonlijke informatie en een advies op maat, zodat je vooraf een goed beeld hebt bij wat we voor jou kunnen betekenen.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.
Professionele, betaalbare hulp bij je scriptie?
Meer

Helpen wij jou, net als 5.110 anderen ook aan een Topscriptie?

sluit
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.