Studietips: Studeren zonder stress

Scriptietips Alle onderwerpen

Studietips algemeen

1. De start van je scriptie

2. Theoretisch kader scriptie schrijven

3. Onderzoeksmethoden scriptie

4. Afronding scriptie

Geschreven door: Mirjam de Winter

Laatst geüpdatet op: 26 augustus 2026

Steeds meer studenten hebben last van stress en moeite met studeren. Ben je op zoek naar studietips om effectiever te studeren en beter met stress om te gaan? Veel studenten lopen vroeg of laat vast in het studeren. Helaas wordt er op scholen vooral ingegaan op inhoudelijke kennis, maar vaak minder op studievaardigheden. Op deze pagina hebben we daarom de beste studietips voor je verzameld van onze studiecoaches. Print het lijstje uit (plak het in je agenda) en vink het af!

Vanuit Topscriptie bieden we een online studietraining aan en persoonlijke begeleiding van een van onze studiecoaches. Wil jij weten hoe wij jou kunnen helpen en wat het beste past bij jouw situatie?

Breinvriendelijk studeren: meer gedaan krijgen met minder stress

Soms voelt het alsof je de hele dag hebt gestudeerd, maar dat er weinig is gebeurd. Dat ligt lang niet altijd aan motivatie. Vaak is je brein gewoon overbelast door afleiding, een vol hoofd en te grote taken.

Minder schakelen: je focus beschermen

Elke keer dat je wisselt tussen je studie en je telefoon of mail moet je brein opnieuw opstarten. Dat kost energie en maakt schrijven zwaarder.

Praktisch:

Zet notificaties uit
Leg je telefoon uit zicht, liefst in een andere kamer
Kies vaste checkmomenten voor berichten en mail

Een extern brein: uit je hoofd, op één plek

Je brein is gemaakt om na te denken, niet om alles te onthouden. Als je in je hoofd blijft herhalen wat je nog moet doen, blijft er minder ruimte over om te studeren.

Praktisch:

Schrijf alles wat in je hoofd zit op
Gebruik één vaste plek: notitieboek, notitie app of to do app
Maak onderscheid tussen kleine taken en grote klussen zoals je scriptie

Maak het klein: van hoofdstuk naar mini taak

Grote doelen geven stress. Kleine stappen geven beweging. Je hoeft niet “het hele hoofdstuk” te schrijven. Begin met iets dat je wél direct kunt doen.

Voorbeelden van mini taken:

Alleen de kopjes en subkopjes neerzetten
8 bullets voor één paragraaf
Eén alinea schrijven zonder het meteen perfect te maken
2 bronnen toevoegen en per bron 3 kernpunten noteren

Pauze is slim, niet lui

Juist als je even loslaat, krijgt je brein ruimte om verbanden te leggen. Daarom komen goede invallen vaak tijdens wandelen of onder de douche.

Praktisch:

Na een focusblok 5 tot 10 minuten bewegen
Noteer invallen meteen, zodat je ze niet kwijtraakt
Plan ook echte vrije momenten zonder schuldgevoel

Een rustige studeerplek scheelt energie

Je brein reageert op wat je ziet. Hoe meer prikkels in je blikveld, hoe sneller je moe wordt.

Praktisch:

Haal alles weg wat niet bij je taak hoort
Laat alleen open wat je nodig hebt
Rommel kan best, als het maar niet in je zicht ligt

Overprikkeld na college of scriptie schrijven? Zo ontprikkel je in 5 minuten

Je hoofd zit vol, je merkt dat je niks meer opneemt en je voelt je overprikkelt. Overprikkeling betekent dat er te veel prikkels tegelijk binnenkomen. Dat is voor iedereen anders maar bekende prikkels zijn bijvoorbeeld: geluid, licht, deadlines, feedback van je docent. Je brein kan het even niet meer goed verwerken en moet eerst ontprikkelen. Ontprikkelen is bewust je prikkelniveau omlaag brengen zodat je zenuwstelsel kalmeert en je concentratie terugkomt. Dit is geen luxe maar een studievaardigheid!

Wat kun je doen als je je overprikkelt voelt? We geven je 4 tips om te ontprikkelen:
1. Adem vertraagd uit
Adem vier tellen rustig in, houd kort vast en adem zes tot acht tellen uit. Lang uitademen zet je lijf in kalmeerstand. Het klinkt simpel maar dit is letterlijk stressregulatie voor je brein.

2. Fysiek weg van de prikkels
Ga even weg van je laptop of collegezaal en zoek een prikkelarme plek gang, wc, buitenlucht. Zet eventueel je noise cancelling koptelefoon op of doe oordopjes in. Studenten met hoge prikkelgevoeligheid doen dit standaard om overprikkeling te voorkomen en het werkt ook als je geen diagnose hebt.

3. Mini pauze met beweging
Loop twee minuten heel bewust en voel hoe je voeten elke stap zetten (en rol eventueel met je schouders). Dit helpt vaak om je brein te laten ontprikkelen om daarna weer te focussen. Dit advies geven we ook aan studenten die snel overprikkeld raken door licht of geluid tijdens college.

4. Leg de lat wat lager
Zeg niet ik moet nu drie perfecte paragrafen schrijven. Maar zeg: ik open alleen mijn document en noteer drie steekwoorden. Door de taak minuscuul te maken haal je de druk weg en stap je uit de freeze stand. Wij helpen studenten hier heel gericht bij door samen kleine haalbare stappen af te spreken in plaats van alles in één keer perfect te willen.

Waarom dit werkt voor studeren?

Overprikkeling kost je concentratie. Ontprikkelen geeft je systeem rust waardoor je daarna weer stof kunt opnemen en tekst kunt schrijven. Eerst ontprikkelen dan pas weer studeren levert uiteindelijk meer studie uren op dan doorgaan met een overvol hoofd.

Tijdens onze studiecoaching kijken we niet alleen naar inhoud maar juist ook naar jouw executieve functies, jouw energieniveau, planning en herstelmomenten zodat jij minder prikkels ervaart en toch vooruitkomt richting je diploma.

Wil jij graag hulp bij jouw studie van een ervaren studiecoach?

Hoe kan ik het beste studiestof onthouden?

Bedtime study story. Probeer voorafgaand het slapen 15 minuutjes de studiestof te lezen. Tijdens het slapen verwerken je hersenen nieuwe herinneringen, zodat deze worden opgeslagen in je lange termijn geheugen. Er is dus een grote kans dat je hierdoor de studiestof beter onthoudt. Het beste werkt wel om het op papier te lezen. Schermen bevatten blauw licht, waardoor je juist slecht in slaap valt.

Verspreid herhaling. Informatie stampen in een korte periode is nooit echt leuk geweest en daarnaast vergeet je deze informatie vrij snel weer om het vervolgens opnieuw te doen. Probeer informatie op te splitsen in kleine delen en verspreid deze over de week. Elke keer als je met een nieuw stukje informatie begint, herzie je de eerder geleerde informatie. Op deze manier onthoud je stof beter en kun je vervelende studie momenten goed afwisselen met leukere studiemomenten.

Post-it’s! Schrijf moeilijk te leren informatie op. Onderzoek laat zien dat je hersenen informatie beter opslaan als je het uitschrijft op papier. Start bijvoorbeeld met het uitschrijven van de moeilijkste of belangrijkste delen van een samenvatting of les.

Lekker quizzen! en als je het dan toch hebt opgeschreven. Probeer jezelf dan regelmatig te overhoren door aan de voorkant een vraag te schrijven met achter op de post-it het antwoord. Door regelmatig even terug te vallen op de moeilijke stof bereid je je goed voor op een examen of toets. Niet alleen leer je sneller, je wint er ook tijd mee tijdens je examen.

Zeg het hardop! Nu we toch bezig zijn met quizzen en uitschrijven, probeer het daarbij ook hardop te zeggen. Het tegelijk horen en zien van informatie helpt met het opslaan van informatie in de hersenen.

Topscriptie heeft al ruim 6.000 studenten geholpen!

Laat ons je helpen bij je studie. Vraag direct gratis en vrijblijvend advies aan.

Reactie binnen 24 uur

Werk samen!

Studeren in je eentje klinkt rustig, maar is voor veel studenten vooral een recept voor uitstelgedrag. Samen studeren maakt dan een groot verschil. Alleen al het zien van anderen die geconcentreerd werken, houdt jou scherp. Je brein registreert: iedereen is bezig, dus ik ook.

Dat organiseer je eenvoudig. Spreek regelmatig met iemand af om samen te studeren, offline of online. Het hoeft niet ingewikkeld: een studiegenoot in de bibliotheek, of een sessie via Zoom of Teams. Je hoeft niet te praten en zelfs geen gezamenlijk vak te hebben, het gaat om die gedeelde aanwezigheid. Jij werkt aan je hoofdstuk, de ander aan iets anders, maar jullie zijn er allebei. Dat geeft structuur én een prettige sociale druk: dreig je af te glijden richting Instagram, dan weet je dat iemand je ziet. Wil je dat structureel, sluit dan aan bij de Topscriptie scriptiegroep, met vaste studiemomenten samen met anderen die ook hun scriptie afronden.

Je studiemaatje hoeft trouwens niet hetzelfde te doen als jij. Hoe verder je in je studie komt, hoe specifieker je eigen pad wordt, dus een directe studiemaatje voor jouw onderwerp is niet altijd voorhanden. Geen probleem: een vriend die voor tentamens leert, een partner achter werkverslagen, een broer of zus druk met werk, het werkt allemaal. Ga tegelijk zitten, zet de camera aan tijdens een call, en werk ieder aan je eigen ding. Af en toe kletsen of even sparren mag, en ondertussen houden jullie elkaar gefocust.

Spreek aan het begin van zo’n sessie hardop uit wat je wilt bereiken: “ik herschrijf de inleiding” of “ik werk twee pagina’s resultaten uit.” Dat commit je, en iemand kijkt mee. Check aan het eind samen kort: is het gelukt, waar liep je vast, wat moet volgende keer af. Dit korte ritueel van doelen stellen en terugblikken maakt je voortgang concreet en bouwt ritme op.

Stressbestendig

Afwisseling. Naarmate je langer aan het studeren bent, kun je meer druk ervaren doordat je het gevoel hebt dat je niks hebt behaald aan het eind van de dag. Dit komt vaak, omdat je op een onderwerp blijft hangen. Probeer dit onderwerp af te wisselen met werk dat je wel goed afgaat en dat ook gewoon gedaan moet worden. Hierdoor heb je aan het einde van de dag het gevoel dat je veel hebt gedaan, en krijg je langzaamaan ook meer gedaan van de taak waar je op blijft hangen.
Frisse lucht. Probeer 3 keer per dag 15 minuten buiten te wandelen. Naast dat buitenlucht en natuur therapeutisch werkt op je gesteldheid, bevorderd het ook je bloedsomloop. Na een wandeling wordt bloed beter door je lichaam vervoert, waardoor er voldoende zuurstof aankomt in je hersenen. Hierdoor studeer je beter en verminder je stress
Ontspan je schouders. Veel mensen hebben niet per se door dat hun schouders gespannen zijn, naarmate ze meer stress krijgen. Op den duur zorgt dit voor hoofdpijn en een zere rug. Probeer eens je schouders naar je oren toe te trekken om ze vervolgens weer te laten vallen. Door dit te doen reset je als het ware de spanning op je schouders en ervaar je weer hoe het is om ontspannen te zitten.
Stretch it baby! Bij studeren zit je natuurlijk langdurig en het is dan ook belangrijk om zo af en toe een pauze van 5 à 10 minuten te nemen. Ben je gestrest en voel je pijn in je lichaam? Ga dan even stretchen! Er zijn tientallen oefeningen, die je makkelijk naast je bureau of in de gang even kan doen. Hierdoor komen je spieren even goed in beweging en krijg je makkelijk je hoofd leeg om weer te beginnen met nieuwe energie.
Haal adem. Het klinkt stom, maar je ademhaling heeft veel te maken met hoe je je voelt. Iemand die hoog of met de borst ademt, is vaak gespannen en komt daar moeilijk van af. Voel je je niet goed en ervaar je spanning. Ga 10 minuutjes liggen en leg je handen op je onderbuik. Probeer in die 10 minuten te focussen op je ademhaling door bij elke inademing je handen naar boven te duwen. Hierdoor start je buikademhaling en ontspant je lichaam beter.

Gezond studeren

Slaap zacht! ’s Avonds om 11 uur nog aan het studeren, terwijl je moe bent? Ga slapen en sta wat eerder op! In de ochtend is je productiviteit veel hoger dan in de avond. Hierdoor krijg je in de ochtend ook meer werk af, dan dat wat je naar de avond toeschuift. Daarnaast raden wij aan om tussen de 7 en 9 uur te slapen per nacht in de week voor een examen of toets. Met genoeg slaap werkt je geheugen beter, er is dus een grotere kans dat je tijdens je examen of toets meer informatie herinnert.
Studeren tijdens je boost. Iedereen studeert anders en heeft bepaalde behoeftes en tijden wanneer studeren ontzettend goed gaat. Probeer dit te achterhalen en plan daarop je agenda in. Ben jij in de ochtend super productief, houd dit dan vrij voor studie. Studeer jij juist goed met iemand samen, plan dan een aantal meetings in met anderen. Of doet een powernap echt wonderen voor jou, zorg dat je deze dan kan nemen, zodat je daarna weer goed er tegen aan kan.
Neem pauzes. Plan pauzes in voor je studie sessie en neem dan ook echt even pauze. Niet half achter je laptop etend, maar loop naar de kantine of een andere kamer en eet daar je lunch op. Denk bijvoorbeeld aan een 15 minuten in de ochtend en middag en een 30 minuten voor lunch. Daarnaast is het ook zeker goed om met iemand pauze te nemen. Even lekker kletsen, zodat je daarna weer fris bezig kan.
Work it out! Vele studies tonen aan dat je de verwerkingssnelheid van je hersenen beter wordt na lichamelijke beweging. Plan voor het studeren een keer het sporten in door bijvoorbeeld ’s ochtends een rondje hard te lopen of je work-out te doen.
Schakel je afleidingen uit. Veel afleidingen tijdens het studeren helpen nu niet echt met de vooruitgang. Daarnaast veroorzaakt het ook vaak stress, omdat je hersenen constant veranderen van focus. Zorg ervoor dat je omgeving erop ingesteld is dat je gaat studeren. Een rustige plek, geen telefoon, geen social media en geen personen, die constant blijven praten. Zo kun je goed concentreren op je werk. Zet daarnaast je notificaties in je apps uit. Notificaties zorgen ervoor dat je brein steeds uit focus wordt getrokken, ook als je niet meteen kijkt. Spreek met jezelf vaste momenten af waarop je wél je telefoon en mail checkt. Zo voorkom je dat je de hele dag in de afleiding zit.

Hopelijk helpen deze studie tips om je stressniveau omlaag te krijgen en je motivatie voor studeren omhoog te krikken. Studeren in deze tijd is niet altijd even gemakkelijk en je bent zeker niet de enige, die moeilijkheden ervaart. Deel het met medestudenten, vrienden en familie, zodat je elkaar ook daadwerkelijk kan ondersteunen.

Mocht het nu echt niet lukken of ervaar je vaak een bedrukkend en schuldig gevoel, schroom je dan niet om professionele hulp in te schakelen. Dit is volkomen normaal en het gaat er uiteindelijk om dat jij je studie gaat behalen. Onze scriptiebegeleiders zijn experts op verschillende vlakken, zowel op het gebied van opleiding als studievaardigheden.

Tijdens onze studiecoaching ga je dan intensief opzoek naar wat het beste voor jou werkt, creëer je samen een stok achter de deur om studeren makkelijker te maken en kan ook jij het einde van je studie halen!

Luister hieronder ook eens naar onze podcast van de Gelukkige Student in samenwerking met Topscriptie, waarbij begeleidster Mirjam je alles vertelt over breinvriendelijk studeren!

Lees verder

Studietips: thuis studeren

Alles over

Studietips algemeen